Vesta, Roma mitolojisinde ocak, ev ve ailenin bakire tanrıçasıydı. Yunan mitolojisinde Hestia’ya denk gelen tanrıçanın, belirli bir kişiliği olmadığı gibi mitlerde de hiç yer almamıştır. Vesta’nın gizemli varlığı kutsal alevdir. Kutsal alev, Vesta tapınağında bulunan tapınağın rahibeleri, yani Vesta bakireleri tarafından korunmaktaydı. Vesta Tapınağı’nda tanrıçaya altı rahibe hizmet ederdi. Roma’nın en iyi ailelerinden seçilen bu rahibelerin güzel olması, fiziksel kusur bulundurmaması ve görevlerine başladıkları zaman iki ebeveynlerinin de hayatta olması gerekirdi. Roma kültürünün önemli bir parçası olan Vesta Bakirelerinin eğitimi, altı ile on yaşları arasında başlardı.
Vesta rahibesi olmak için eğitim gören genç kızın bekâret yemini etmesi ve tapınağa otuz yıl boyunca hizmet edeceğine yönelik söz vermesi gerekirdi. Göreve başlayacak rahibeler için törenler yapılırdı. Törende, rahibe adaylarına tapınağa kadar eşlik edilir ve burada diğer Vesta Bakireleri tarafından karşılanırlardı. Seçilen kızların, tapınaktaki ilk on yılları eğitimle, sonraki on yılları hizmetle ve son on yılları ise yeni rahibe adaylarının eğitimine yardım etmekle geçerdi.
On yıl boyunca aktif hizmet eden rahibelerin, Vesta’nın Ateşi’nin devamlılığını sağlamak ve her gün ateşin üzerine kutsal su serpiştirmek gibi sorumlulukları vardı. Antik Romalılar, Vesta’nın Ateşi’nin sönmesinin Roma’ya uğursuzluk getireceğine inanmaktaydı. Bu yüzden Ateşi gözetmek çok önemli bir görevdi ve başarısızlık çok ciddi bir şekilde cezalandırılırdı. Ateşin sönmesine izin vermiş olan rahibe sopayla dövülürdü. Rahibeler, otuz yıl boyunca tapınağa hizmet eder daha sonra, normal bir vatandaş olarak yaşayabilir, isterlerse evlenip çocuk sahibi olabilirdi.
Ancak, Vesta Bakireleri’nin çoğu bildikleri tek yaşam şekline devam edip, tanrıçanın hizmetkârı olmayı seçerdi. Vesta Bakireleri Roma’daki diğer kadınların sahip olamadığı haklara ve ayrıcaklara sahipti. Toplumun her kesiminden saygı gören rahibelerden olmak, seçilen kızlar ve aileleri için büyük bir şerefti. Sosyal statüye sahip Vesta Bakireleri, hiçbir erkeğin himayesi altında olmadıkları için erkeklerin yararlandığı hakların bazılarından onlar da yararlanırdı. Bunlar babalarının egemenliğinden özgürleşme ve kendi mülklerini idare etme hakkı, mahkeme duruşmalarına katılma hakkı ve istedikleri kişilere miras bırakabilmek için vasiyet yazma hakları şeklindeydi. Romalılar şehrin kaderinin Vesta Bakireleri’nin sadakatine bağlı olduğuna inanırlardı. Bu yüzden bir Vesta Bakiresi için en büyük suç, bekâret yeminini bozmaktı.
Rahibelerin kanının dökülmesi yasak olduğu için, bekâret yeminini bozduğu öğrenilen bir rahibe, canlı canlı gömülürdü. Bu gömü işlemi büyük bir özen gerektirmekteydi. Yüzkarası damgası yiyen ve şehri felakete sürüklediğine inanılan rahibe, üzeri kalın keten ile kaplanmış, ince parçalardan yapılmış gömü kefeniyle sarılırdı. Kefen hem rahibeyi hareketsiz tutar hem de yakarışlarını engellemekteydi. Bir sedyenin üzerine yerleştirilen rahibe, geçit alayıyla birlikte şehrin bir ucundan diğer ucuna taşınırdı. Gömüleceği yere gelindiğinde rahibenin üzerindeki gömü kefeni çıkarılır ve rahibe daha önceden hazırlanmış mezar odasına indirilirdi. Bu mezar odasında yalnızca bir güne yetecek kadar yiyecek, su ve ışık bulunurdu. Mezar odasının kapatılmasından sonra, mezarın içi toprakla doldurulurdu.
Mezar alanının hiç kimse tarafından fark edilmemesi için toprak büyük bir özenle düzeltilirdi. Geleneksel gömülme töreniyle uğurlanmayan Vesta rahibesinin, Ölüler Diyarı’na asla ulaşamayacağı düşünülmekteydi. Bekâret yeminini bozan rahibenin kurban edilmesiyle, tanrıların gazabından korunulacağı inancında olan Romalılar, rahibeye bu günahta eşlik eden kişiyi de kırbaçlayarak öldürürdü. Vesta Bakireleri’nin Roma toplumundaki ayrıcalıklı konumu, Roma’nın değişen monarşi, cumhuriyet ve imparatorluk sistemlerinden geçerek bin yıldan fazla bir süre varlığını sürdürdü. M.S. 394’te Theodosius, Bakirelerin hem ayrıcalıklarını hem de yükümlülüklerini kaldırarak Vestaller Evi’ni sonsuza dek kapattı.
Roza Yalçın
eline sağlık güzel çalışma olmuş
YanıtlaSilTeşekkür ediyorum.
YanıtlaSil