Birçok ulus’un toplumsal sınıflaşma özelliği gösterdiği görülmektedir. Genellikle bireyler sınıf içinde ekonomik konumlarına göre katmanlaşma sistemi içinde benzer siyasi ve ekonomik ilgilerine göre gruplaşmaktadırlar.
MÖ. 5.yüzyılda 451-449 tarihleri arasında sınıf çatışması sonucu Roma’da ortaya çıkıp, sınıflar arası uzlaşma sağlamak için 12 Levha Kanunları hazırlanmıştır. Tüm hukuku kapsayacak şekilde hazırlanmış olan kanun daha sonraki hukuki gelişmelere de temel oluşturmuştur. 12 Levha Kanunu Galyalılar’ın MÖ 387 istilasında Roma’yı yakması ile muhtemelen yok edilmiştir.
12 Levha Kanunu, Roma toplumundaki Patrici (soylular) ve Pleb (halk) arasındaki sınıf mücadeleleri sonucunda devlet tarafından görevlendirilen 10 kişilik komisyonun kurulması ile Salon Yasaları’ndan da yararlanılıp hazırlandı. Komisyon örf ve adetlere dayanan ve yazılı olmayan eski hukuku yazılı ve düzenli bir hale getirmek ve toplumdaki halk arasında eşitliği sağlamak için kanunları hazırlayıp halka sundu. Roma halkı okuyup herhangi bir anlaşmazlık veya değişikliklerde düzenlemeye gidildi. 12 madeni veya tahta levhaya yazılıp, meclisin onaylı ile Roma’nın en büyük meydanına (Forum Romanum) asıldı.
12 Levha Kanunlarında ‘Aile Hukuku, veraset ve dava hakkı, borç ve ceza Kanunu’na ait hükümler vardı. Bu Levhalardan önceki tarihlerde Roma İmparatorluğu’nda hukuk kuralları yazılı değildi. Örf ve Adetlerin temeli yazılı olmayan hukuk kurallarına dayanırdı. Bu Levhalarla birlikte , Patriciler ve Plebler hukuk önünde eşit hale gelmişlerdi. Böylece hukuk önündeki eşitsizlikler ortadan kalkmış, toplumsal sınıf farklılığı ekonomik güç temelinde devam etmişti.
Eski hukukun bilinmesi açısından on iki levha kanunu çok yararlı bir kaynaktır. Dönemi yaşayanlarının sosyal ve kültürel açıdan, hayat tarzı ve örfleri hakkında zihniyetlerini yansıtmaktadır.
Sonuç olarak, Roma’nın hukuka yaklaşımı, daha sonra günümüze kadar ki birçok uygarlığın izlediği model haline gelecekti.
MÖ. 5.yüzyılda 451-449 tarihleri arasında sınıf çatışması sonucu Roma’da ortaya çıkıp, sınıflar arası uzlaşma sağlamak için 12 Levha Kanunları hazırlanmıştır. Tüm hukuku kapsayacak şekilde hazırlanmış olan kanun daha sonraki hukuki gelişmelere de temel oluşturmuştur. 12 Levha Kanunu Galyalılar’ın MÖ 387 istilasında Roma’yı yakması ile muhtemelen yok edilmiştir.
12 Levha Kanunu, Roma toplumundaki Patrici (soylular) ve Pleb (halk) arasındaki sınıf mücadeleleri sonucunda devlet tarafından görevlendirilen 10 kişilik komisyonun kurulması ile Salon Yasaları’ndan da yararlanılıp hazırlandı. Komisyon örf ve adetlere dayanan ve yazılı olmayan eski hukuku yazılı ve düzenli bir hale getirmek ve toplumdaki halk arasında eşitliği sağlamak için kanunları hazırlayıp halka sundu. Roma halkı okuyup herhangi bir anlaşmazlık veya değişikliklerde düzenlemeye gidildi. 12 madeni veya tahta levhaya yazılıp, meclisin onaylı ile Roma’nın en büyük meydanına (Forum Romanum) asıldı.
12 Levha Kanunlarında ‘Aile Hukuku, veraset ve dava hakkı, borç ve ceza Kanunu’na ait hükümler vardı. Bu Levhalardan önceki tarihlerde Roma İmparatorluğu’nda hukuk kuralları yazılı değildi. Örf ve Adetlerin temeli yazılı olmayan hukuk kurallarına dayanırdı. Bu Levhalarla birlikte , Patriciler ve Plebler hukuk önünde eşit hale gelmişlerdi. Böylece hukuk önündeki eşitsizlikler ortadan kalkmış, toplumsal sınıf farklılığı ekonomik güç temelinde devam etmişti.
Eski hukukun bilinmesi açısından on iki levha kanunu çok yararlı bir kaynaktır. Dönemi yaşayanlarının sosyal ve kültürel açıdan, hayat tarzı ve örfleri hakkında zihniyetlerini yansıtmaktadır.
Sonuç olarak, Roma’nın hukuka yaklaşımı, daha sonra günümüze kadar ki birçok uygarlığın izlediği model haline gelecekti.
Roza Yalçın
Yorumlar
Yorum Gönder