Antik Mısır Tarihinde Kedilerin Yeri ve Önemi

Kedilerin insanlar ile olan kültürel tasvir ilişkileri 9500 yıl öncesine dayanır.  Kediler birçok ulusun tarihinde, birçok efsanede, yazar ve sanatçıların eserlerinde yer alır.

Antik Mısır’ın kedileri 3000 yıldan da uzun bir süre halkın hem sosyal hayatında hem de inançlarında büyük önem sahibiydi. Mısır dilinde kedi kelimesinin karşılığı “miu” idi.  Mezarlardaki resimlerde, evcil kediler genellikle sahiplerinin iskemlesi altında otururken gösterilmiştir.

İlk kez Antik Mısır’da evcilleştirilen kediler, doğurganlıklarından dolayı, fareleri ve zehirli yılanları öldürdüğü, evleri ve tahıl ambarlarını haşerelerden koruduğu için değer gördü ve tanrı ve kraliyet ile ilişkilendirildi.

Mafdet, Antik Mısır’da bilinen ilk kedi başlı tanrıydı. Birinci hanedanlık döneminde, firavunun odalarını yılanlara , akreplere ve kötülüğe karşı koruyucusu olarak görülüyordu.

Antik Mısır halkının yaşamına nüfuz eden kediler birçok duvar resimlerinde betimlenmenin yanı sıra kedi başlı tılsımlar da yapılmıştır. Hatta kedi sahibi evlerin kedileri öldüğünde kaşlarını kazıttıkları ve kaşların tekrar çıkması durumuna kadar yas tuttukları bilinmektedir.

Bir kediyi öldürmek ciddi bir suçtu ve 60-56 yılları arasında Firavun Ptolemy XII Auletes ‘in müdahalesine rağmen halk bir Romalıyı kedi öldürdüğü için linç etti.

MÖ. 30'da Mısır’ın bir roma eyaleti haline gelmesi ile kediler ve din ilişkisi ortadan kalkmaya başladı.

Peki, mumyalarıyla bilinen ve öteki dünya inancına sahip Antik Mısır halkı kedileri de mumyaladılar mı?

Cevabımız evet Kedileri de mumyalayan Antik Mısır halkı, tanrılara kurban etme amaçlı kedileri mumyalamışlardır. Hatta bunun için kedilerin üremesini ve onları mumyalamak için yağ ve reçine tedarikini sağlamak amaçlı ticaret ağı kurulduğu da bilinmektedir. Mısır’da bulunun çok sayıdaki kedi mumyası kedi kültünün ülke ekonomisi için de önemli olduğunu gösterir. 

Kedinin mumyalanmasıyla ilgili bilinen ilk belirti MÖ. 1350’ye dayanan oyulmuş kireçtaşı bir lahitte bulundu.

Son olarak yazının içerisinde görmüs olduğunuz gibi dünya çapında müze koleksiyonlarında sergilenen çok sayıda kedi mumyası ve kedi heykelleri mevcuttur.

Roza Yalçın