Hitit Kenti: Hattuşaş

Hititler, M.Ö 2000’li yıllarda Anadolu’ya göç ederek yerli Hatti Beylikleri üzerinde hakimiyet kurmuştur. Ayrıca Anadolu’da siyasi birliği sağlayan ilk devlettir. Yazılı kayıtlarda ilk Hitit kralı Anitta’dır.

Anittahüküm sürdüğünde, Hititlerinbaşkenti Neşa’dır. Anitta zamanında Hattuşaşkuşatılmış ve alınmıştır. Bu kuşatma sonrasında iki rivayet öne sürülmektedir. Bunlardan ilkine göre,Hattuşaş’ta büyük bir hazinenin olduğunu tahmin eden Anitta, bir gecelik kuşatma sonrasında şehri hakimiyeti altına almıştır. Kentte girdikten sonra Hattuşaş’ta bir hazinenin olmadığını gören kral, şehri yakıp yıkmış, etrafını ise yabani otlarla çevirmiştir. Daha sonra ise gelecekteki kralları bu şehri iskân etme durumuna karşın lanetlemiştir.İkinci rivayete göre ise Hattuşaş’ınıngelişmiş bir kent olduğunu duyan Anitta, bu kenti hakimiyeti altına almak istemiştir. Kralın emri üzerine kuşatılan Hattuşaş bir günde alınmıştır. Kral şehri gördüğünde, etrafına yabani otların ekilmesini emretmiştir. Daha sonra bu kenttin iskân edilmesini de yasaklamıştır. Rivayete göre Anitta’nın bu davranışı Hattuşaş kentinin Neşa kentiyle yarışabilecek kadar güzel olmasıdır. Kral başkent olarak kullanılan Neşa kentine rakip bir kentin varlığından rahatsızlık duymaktadır.

Hattuşaş kentinin alınmasından yaklaşık yüz yıl sonra kent, I. Hattuşili tarafından yeniden kurulmuş ve 400 yıldan uzun hüküm sürecek olan Hitit Medeniyetinin başkenti yapılmıştır.

Uzun bir tarihe sahip olan Hattuşaş kentinin birazda günümüzdeki öneminden bahsetmek gerekir. Hattuşaş kenti, Çorum il merkezinin 82 km güneybatısındaki Boğazköy ilçesinde bulunmaktadır. Hitit medeniyetinin başkenti olan bu kentte geçmişe ait birçok yapı bulunmakta ve günümüze ışık tutmaktadır. Hattuşaş kenti çok yeniş bir alana yayılmıştır. Kazılar sonucunda 5 kültür katı ortaya çıkmıştır. Bu katlarda Hatti, Asur, Hitit, Fariğ, Galat, Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılar bulunmuştur. Hattuşaş’ta Aşağı Kent, Yukarı Kent, Büyük Kale (Kral Kalesi), Yazılıkaya kalıntıları bulunmaktadır.

Hattuşaş kazılarında ortaya çıkan birçok özel yapı, alet, tapınak vb. vardır. Bunlardan biri de Büyük Tapınak ’ta ele geçen Kadeş antlaşmasıdır.

Açık hava müzesi konumunda olan Hattuşaş kenti, 1986 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilmiştir.Hala devam eden kazı çalışmalarıyla Hattuşaş kenti, geçmişi aydınlatmaya devam etmektedir. Bize ise gizemli kentin ışığını takip etmek düşmektedir.

Roza Yalçın